Vogelgriep in Nederland: tentoonstellingen met hobbyvogels vanaf 3 april 2026 weer toegestaan
Wat er gebeurd is
Sinds 16 oktober 2025 gold in heel Nederland een landelijke ophok- en afschermplicht voor pluimvee. Reden was een golf van uitbraken van de hoogpathogene variant H5N1 bij commerciële bedrijven in Gelderland, Noord-Brabant en Limburg. In totaal werden sinds het najaar van 2025 tientallen pluimveebedrijven geruimd. Tentoonstellingen, markten en shows met vogels werden verboden. Vanaf 3 april 2026 geldt die stop niet meer voor niet-risicovogels — vogels die wetenschappelijk gezien minder bijdragen aan verspreiding van het virus. Voor hoenderachtigen, watervogels en roofvogels blijft de tentoonstellingsstop wel bestaan, omdat die groepen gevoeliger zijn voor besmetting.
Context
Vogelgriep is geen nieuw verhaal in Nederland. Sinds 2021 volgen uitbraken elkaar op, met 2022 als zwartste jaar ooit: bijna zes miljoen dieren werden toen geruimd. Wilde watervogels vormen het natuurlijke reservoir van het virus. Vogeltrek in het najaar en voorjaar brengt het virus telkens opnieuw naar Nederlands grondgebied. De Wageningen University & Research (WUR) meldt dat de viruscirculatie in wilde vogels in West-Europa de laatste winter lager lag dan voorgaande jaren, wat de versoepeling mede mogelijk maakte. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt de vinger aan de pols via wekelijkse monitoring van dode wilde vogels en verplichte melding van ziekteverschijnselen bij bedrijven.
In steeds meer tuinen en parken duikt de invasieve Japanse duizendknoop op; gemelde groeiplaatsen zijn terug te vinden op duizendknoopkaart.nl.
Reacties uit de sector
Het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) noemt de versoepeling “een opluchting voor duizenden hobbyhouders die al maanden stilzaten”. De Dierenbescherming reageert voorzichtig positief, maar benadrukt dat preventie de enige structurele oplossing blijft: “Steeds meer dieren houden in steeds minder stallen maakt Nederland kwetsbaar. Het virus blijft terugkomen zolang de dichtheid zo hoog is.” Dierenartsen die gespecialiseerd zijn in vogels zien de versoepeling met gemengde gevoelens: enerzijds goed voor hobbyhouders, anderzijds vrezen ze dat mensen denken dat het gevaar geweken is. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde roept op om ook bij kleine kippenkoppels alert te blijven op verminderde eetlust, ademhalingsproblemen of plotselinge sterfte — de klassieke alarmsignalen.
Wat dit betekent voor dierenbezitters
Voor houders van duiven, kanaries, parkieten, agaporniden en papegaaien betekent 3 april 2026 concreet: shows, keuringen en vogelmarkten mogen weer. Handel en transport mogen weer plaatsvinden onder de reguliere regels. Heb je zelf hobbykippen in de tuin? Voor jou verandert er minder. De afschermplicht (kippen uit contact met wilde watervogels, bijvoorbeeld onder een net of in een overdekte ren) blijft in veel gemeenten van kracht. Check altijd de actuele kaart op de website van de NVWA voordat je je dieren weer vrij laat scharrelen. Wil je een zieke of dode wilde vogel melden? Dat kan bij het Dutch Wildlife Health Centre of bij de NVWA-meldlijn 144. Ga zelf niet met je handen aan dode vogels zitten; gebruik handschoenen of een plastic zak.
Praktische tips voor vogelhouders
• Reinig voer- en drinkbakken dagelijks en bewaar voer droog en afgesloten.
• Plaats hokken zo dat mest en veren van wilde vogels er niet in kunnen vallen.
• Gebruik aparte kleding en schoenen als je je hok in- en uitloopt.
• Meld sterfte van meer dan drie dieren in korte tijd direct bij je dierenarts.
Bron
Gebaseerd op berichtgeving van de Rijksoverheid en de NVWA, 3 april 2026. Lees de volledige aankondiging op rijksoverheid.nl en de actuele maatregelen op nvwa.nl. Achtergrondinformatie over pluimvee-uitbraken is te vinden bij Wageningen University & Research.
Meer lezen over vogels en hun verzorging vind je in onze categorieën kanaries, papegaaien en preventie. Bekijk ook onze artikelen over huisdiergezondheid en meer nieuws voor dierenvrienden.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn kippen vanaf 3 april 2026 weer vrij laten rondlopen?
Dat hangt af van je locatie. Voor kippen (hoenderachtigen) blijft de afschermplicht in veel gebieden van kracht, omdat zij wel als risicovogels gelden. De versoepeling van 3 april 2026 betreft uitsluitend tentoonstellingen met niet-risicovogels zoals duiven, kanaries en parkieten. Raadpleeg de actuele NVWA-kaart voordat je je hobbykippen weer laat scharrelen.
Wat zijn niet-risicovogels?
Niet-risicovogels zijn soorten die gevoelig zijn voor het virus maar minder bijdragen aan verspreiding. Voorbeelden zijn duiven, kanaries, parkieten, agaporniden en de meeste tropische kooivogels. Risicovogels zijn hoenderachtigen (kippen, kalkoenen, fazanten), watervogels (eenden, ganzen) en loopvogels.
Is vogelgriep gevaarlijk voor mijn hond of kat?
Het risico voor honden en katten is klein, maar niet nul. Katten die buitenkomen kunnen besmet raken door het eten van dode wilde vogels. Zorg dat je hond en kat niet met dode vogels in aanraking komen. Merk je dat je huisdier sloom, kortademig of koortsig is na mogelijk contact? Neem dan contact op met je dierenarts.